Mâm cúng ông Táo miền Bắc
Ngày 23 tháng Chạp hàng năm, người Việt làm lễ cúng tiễn ông Công ông Táo về trời. Theo truyền thuyết, Táo Quân cưỡi cá chép lên trời báo cáo Ngọc Hoàng về việc trong năm của mỗi gia đình, nên cá chép là lễ vật bắt buộc.
Mâm cúng miền Bắc điển hình gồm: 3 con cá chép đỏ thả trong chậu hoặc cốc nước, mũ áo vàng mã của ông Táo (2 ông và 1 bà hoặc chỉ ông tùy nơi), một đĩa đất sét nhỏ, một bát nước sạch, trà, rượu, bánh đậu xanh hoặc bánh chưng, trái cây.
Lễ vật chính
- Cá chép đỏ (sống): bắt buộc, là phương tiện Táo Quân lên trời
- Mũ áo vàng mã ông Táo: gồm 2 chiếc mũ ông Táo và 1 mũ bà Táo, hoặc bộ 3 chiếc
- Đất sét nhỏ: Táo Quân truyền thuyết đi lại bằng đất sét
- Bánh đậu xanh, kẹo lạc, tiền vàng mã
- Trái cây ngũ quả tùy vùng
- Trà, rượu trắng, nước sạch
Mâm cỗ người Việt Nam cúng ông Táo
Nhiều gia đình làm thêm mâm cỗ cúng trước khi thả cá: xôi, gà luộc, giò, chả, miến hoặc canh bóng — tuỳ gia đình và vùng miền. Miền Nam thêm thịt kho tàu, bánh tét.
Sau cúng, cá chép thả vào sông suối, ao hồ. Bùn, đất sét rải ra sông. Mũ áo vàng mã hóa (đốt) sau khi cúng xong.
Giờ và ngày cúng ông Táo
Ngày đúng là 23 tháng Chạp âm lịch. Nhiều gia đình cúng từ chiều 22 hoặc sáng 23. Giờ tốt thường là giờ Ngọ (11–13h) hoặc giờ Dậu (17–19h).
Cúng vào ngày 23 đúng giờ mới đúng nghi lễ truyền thống. Nếu kẹt việc, có thể cúng vào chiều 23 nhưng không quá tối.