Văn khấn mùng 1: Thần linh, Thổ Công · bản đầy đủ
Mâm cúng ngày mùng 1 gồm những gì?
Mâm lễ đầu tháng không cần cầu kỳ — chuẩn bị theo điều kiện từng nhà, quan trọng là tươm tất, sạch sẽ:
- Hương & nến — hương thơm sạch, nến đôi hoặc đèn thờ.
- Đĩa ngũ quả — quả tươi theo phong tục vùng miền (chuối, bưởi, cam, thanh long, đu đủ…).
- Hoa tươi — cúc, hồng, huệ tây; hoa có hương thanh, tránh hoa giả.
- Nước & trà — 3 hoặc 5 chén nước lọc thanh tịnh, ấm trà nóng.
- Trầu cau — lá trầu, quả cau; một số nơi kèm thuốc lá.
- Bánh kẹo, xôi, chè — tùy điều kiện và thói quen gia đình.
- Vàng mã — tiền âm phủ, vàng hình thúc tượng trưng, hóa sau lễ.
- Mâm cơm mặn — cơm, thịt luộc, trứng… nếu nhà có tục cúng mặn đầu tháng.
Mâm cúng và giờ khấn ngày mùng 1
- 01Giờ khấn. Nên khấn buổi sáng sớm hoặc trước giờ Ngọ (11–13h). Ngày mùng 1 bận rộn thì tối hôm trước hoặc chiều cùng ngày vẫn được, miễn thành tâm.
- 02Mâm lễ tối thiểu. Hương, đèn nến, chén nước, hoa tươi, mâm ngũ quả. Có điều kiện thêm trầu cau, trà rượu, đĩa muối gạo và vàng mã.
- 03Mâm cỗ cúng gia tiên. Một mâm cơm mặn (gà luộc, xôi, giò chả, canh) hoặc mâm chay (xôi, chè, đồ chay). Sau lễ gia đình dùng lại được.
- 04Dọn bàn thờ trước. Lau dọn, thay nước, tỉa chân hương từ chiều 30 hoặc sáng mùng 1. Bàn thờ sạch sẽ thể hiện lòng thành.
- 05Người buôn bán. Cúng thêm Thần Tài, Thổ Địa tại bàn thờ riêng đặt dưới đất, hướng ra cửa; lễ vật có thể đồ mặn khác với bàn thờ gia tiên.
Ngày sóc trong đời sống tâm linh
- Mùng 1 âm lịch còn gọi ngày sóc, là khi mặt trăng mở một chu kỳ mới. Cùng với rằm (ngày vọng), đây là hai mốc cúng định kỳ phổ biến nhất của người Việt: mùng 1 cầu đầu tháng hanh thông, rằm cúng giữa tháng. Nếp nhà nào giữ đều thì tháng nào cũng có hai lễ này.
- Thứ tự khấn luôn là Thần linh, Thổ Công trước — gia tiên sau. Gia đình có bàn thờ Phật thì lễ Phật trước hết và chỉ dâng đồ chay lên ban Phật. Chỗ có dấu ba chấm (…) trong các bài là phần tự điền tháng, năm, họ tên, tuổi và địa chỉ.
- Người mở cửa hàng, cơ sở kinh doanh thường cúng thêm Thần Tài, Thổ Địa vào mùng 1 để cầu buôn bán may mắn. Bài khấn Thần Tài chi tiết hơn có tại văn khấn Thần Tài. Xem lịch rằm mùng 1 để biết ngày âm tương ứng dương lịch.
Câu hỏi thường gặp về cúng mùng 1
01Mùng 1 và rằm khác nhau thế nào?
Mùng 1 (ngày sóc) là ngày đầu tháng âm lịch, rằm (ngày vọng) là ngày 15 khi trăng tròn. Hai ngày cúng độc lập nhau — nhiều nhà cúng cả hai, nhà chỉ làm được một lễ thường chọn rằm.
02Cúng mùng 1 vào giờ nào?
Tốt nhất là buổi sáng sớm đến trước giờ Ngọ (11–13h). Nếu bận, khấn tối hôm trước hoặc chiều cùng ngày vẫn chấp nhận được, không nhất thiết giờ cố định.
03Cúng mùng 1 cần gì tối thiểu?
Tối thiểu là hương, chén nước sạch, hoa hoặc quả tươi và lời khấn thành tâm. Đầy đủ hơn có trầu cau, trà rượu, vàng mã và một mâm cơm cúng gia tiên.
04Mùng 1 có phải cúng cơm không?
Không bắt buộc. Mâm cơm cúng là nếp nhà, không có điều kiện thì hương hoa trà quả đã đủ lễ. Nhiều gia đình chỉ cúng cơm vào tháng có ngày giỗ, lễ lớn.
05Người buôn bán cúng mùng 1 khác gì nhà thường?
Khác ở lễ Thần Tài, Thổ Địa: bàn thờ Thần Tài đặt dưới đất hướng ra cửa, lễ vật có thể đồ mặn (trứng luộc, gà quay, bánh giò) và khấn thêm cầu buôn bán. Phần lễ Thần linh, gia tiên vẫn giữ nguyên.