Các loại giỗ
Giỗ đầu (Tiểu tường): tròn 1 năm sau ngày mất. Không khí nặng buồn, con cháu còn mặc tang phục hoặc đeo khăn tang. Đây là giỗ quan trọng nhất trong giai đoạn tang chế.
Giỗ hết (Đại tường): tròn 2 năm. Kết thúc tang chế, đốt đồ tang, gia đình trở lại sinh hoạt bình thường.
Giỗ thường (giỗ phạt, kỵ nhật hàng năm): từ năm thứ 3 trở đi, cứ đúng ngày mất âm lịch hàng năm. Không khí sum họp, nhẹ nhàng hơn.
Giỗ chạp là gì
Giỗ chạp là từ chung chỉ các ngày giỗ trong năm. Ngoài giỗ cá nhân cha mẹ ông bà, còn có giỗ tổ dòng họ (tổ tiên đời xa), giỗ chung chi phái tại nhà thờ họ. Con cháu xa gần cố gắng về đông đủ.
Mâm cỗ giỗ
Mâm cỗ thể hiện lòng thành kính và là dịp sum họp. Đồ ăn tươi ngon, sạch sẽ, người nấu thường không nếm trước khi cúng.
Miền Bắc: xôi gấc hoặc bánh chưng, gà luộc ngậm hoa hồng, nem rán, giò lụa, giò chả, canh măng móng giò, canh miến.
Miền Trung: thêm thịt heo luộc cuốn bánh tráng, chả ram, món kho đậm vị.
Miền Nam: thịt kho tàu, gỏi ngó sen, canh khổ qua dồn thịt, bánh tét.
Ai tham dự
Con cháu trực hệ, họ hàng nội ngoại, bạn thân của người đã khuất. Trưởng tộc hoặc con trai trưởng thường chủ trì khấn.
Giỗ họ lớn có thể mời cả dòng họ, bạn bè dòng họ. Giỗ cá nhân thường chỉ gia đình gần.
Khấn gia tiên ngày giỗ
Người khấn thắp hương, đọc văn khấn mời linh hồn về thụ hưởng. Có thể dùng văn khấn chuẩn hoặc khấn nôm bằng lời thành kính.
Nội dung chính: xưng danh, ngày giờ, dâng lễ vật, tưởng nhớ ân đức, cầu phù hộ độ trì cho con cháu khỏe mạnh, đoàn kết, làm ăn phát đạt.
Xem bài khấn chi tiết và mẫu tại /van-khan/cung-gio/. Sau khấn vái 3 vái, đợi hương tàn mới hạ lễ và hóa vàng mã (nếu có).