Văn khấn giao thừa ngoài trời (lễ Trời Đất)
- Hương
- đèn nến
- hoa tươi
- mâm ngũ quả
- trầu cau
- rượu
- trà
- bánh chưng
- gà luộc
- vàng mã và một mâm lễ mặn hoặc lễ chay tùy gia đình
Văn khấn giao thừa trong nhà (lễ Gia tiên)
- Hương
- đèn nến
- hoa
- mâm ngũ quả
- trầu cau
- trà rượu
- bánh chưng
- mâm cơm cúng và vàng mã
Văn khấn lễ tất niên (chiều 30 Tết)
- Mâm cơm tất niên
- mâm ngũ quả
- hương hoa
- trầu cau
- rượu trà
- bánh chưng và vàng mã
Văn khấn mùng 1 Tết
- Hương hoa
- đèn nến
- mâm ngũ quả
- trầu cau
- rượu trà
- bánh mứt
- mâm cỗ mặn hoặc chay
Văn khấn mùng 2 Tết
- Hương hoa
- đèn nến
- trầu cau
- rượu trà
- mâm cơm cúng và vàng mã
Văn khấn mùng 3 Tết (lễ hóa vàng, tiễn Tổ tiên)
- Mâm cơm cúng
- hương hoa
- trầu cau
- rượu trà
- vàng mã và một ít tiền vàng
Văn khấn Thần linh, Thổ Công, Táo Quân ngày Tết
- Hương hoa
- đèn nến
- nước sạch
- trầu cau
- rượu trà
- đĩa muối gạo
- vàng mã
Cẩm nang
Vì sao phải khấn trong ngày Tết
Trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam, Tết Nguyên Đán là thời điểm chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, khi thần linh và tổ tiên được mời về chứng giám lòng thành của con cháu. Vì vậy mỗi nhà đều có ít nhất ba lễ chính: lễ tất niên chiều 30 Tết để tạ ơn và mời tổ tiên về ăn Tết, lễ giao thừa đúng thời khắc chuyển năm, và các lễ mùng 1, mùng 2, mùng 3 để khấn tổ tiên và tiễn đưa các cụ trở về âm giới.
Văn khấn không phải câu thần chú bắt buộc đọc đúng từng chữ. Bản văn khấn là khuôn mẫu: người khấn nêu ngày tháng, tên mình, nơi ở, lý do cúng lễ, lễ vật dâng lên và điều cầu xin. Những chỗ có dấu ba chấm (…) trong các bài dưới đây là phần bạn tự điền — ngày tháng cụ thể, họ tên, tuổi và địa chỉ của gia đình mình.
Thứ tự khấn thông dụng trong ngày Tết là: lễ ngoài trời trước, rồi tới Thổ công — Táo quân, sau cùng là gia tiên. Nếu bạn cần phần lễ trước Tết, xem văn khấn ông Công ông Táo ngày 23 tháng Chạp, và nếu muốn lời chúc để gửi người thân dịp này, xem lời chúc Tết.
Lưu ý khi khấn ngày Tết
- 01Khấn theo thứ tự ngoài trước, trong sau. Lễ Trời Đất ở sân, rồi Thổ công — Táo quân, cuối cùng là gia tiên. Không khấn gia tiên trước khi khấn thần linh trong nhà.
- 02Đọc vừa đủ nghe, không tụng. Văn khấn được đọc chậm rãi, thành tâm. Không cần quá to, không đọc như học thuộc, và không cần đúng từng chữ nếu bạn đã nhớ ý.
- 03Nêu đủ thông tin. Ngày tháng âm lịch, họ tên người cúng, nơi ở và lý do cúng. Đây là phần bị bỏ sót nhiều nhất khi khấn.
- 04Thắp hương và rót rượu đúng lúc. Thắp hương khi bắt đầu khấn, rót rượu theo ba tuần hương. Khi hương tàn gần hết thì lễ tạ và hóa vàng.
- 05Hóa vàng ở nơi an toàn. Hóa ở sân, tránh gió mạnh, không hóa trong nhà, và dọn sạch tro sau khi kết thúc. Không dùng vàng mã bằng nhựa, nilon khó phân hủy.
- 06Ăn mặc lịch sự, giữ sự trang nghiêm. Không nói tục, không tranh cãi trước bàn thờ, không mở tivi quá to trong lúc khấn. Trẻ nhỏ có thể đứng khoanh tay cùng người lớn.
- 07Giữ đúng tinh thần, không đốt nhiều vàng mã. Nhiều gia đình hiện nay giảm vàng mã, thay bằng lễ vật và lời khấn chân thành. Điều quan trọng là lòng thành, không phải số lượng đồ mã.
Câu hỏi thường gặp về văn khấn Tết
01Giao thừa nên khấn ngoài trời trước hay trong nhà trước?
Thứ tự phổ biến là khấn ngoài trời (lễ Trời Đất, Thần Linh) trước, sau đó vào nhà khấn Thổ công — Táo quân rồi mới khấn gia tiên. Lễ giao thừa ngoài trời thường được bày ở sân hoặc trước cửa, quay ra ngoài; lễ trong nhà đặt trước bàn thờ chính.
02Mâm lễ giao thừa cần chuẩn bị những gì?
Tùy gia đình, mâm lễ thường gồm hương, đèn nến, hoa tươi, mâm ngũ quả, trầu cau, rượu trắng, trà, một đĩa muối — gạo, bánh chưng, gà luộc hoặc mâm cỗ mặn, và vàng mã. Nhiều nhà chỉ cúng lễ chay với hương hoa, trà quả và bánh mứt. Điều cần nhất là lòng thành, không phải sự đầy đặn của mâm lễ.
03Văn khấn có nhất thiết phải đọc đúng từng chữ không?
Không. Văn khấn là khuôn mẫu để dựa vào, có thể đọc theo bản in hoặc nhớ ý mà khấn thành tiếng vừa đủ nghe. Điều quan trọng là nói rõ ngày tháng, tên người cúng, nơi ở, lý do cúng và điều cầu xin. Trẻ nhỏ hoặc người chưa quen có thể chắp tay khấn theo ý mình, miễn thành tâm.
04Khi nào thì hóa vàng mã?
Vàng mã được hóa sau khi đã khấn xong và hương tàn gần hết, thường là cuối buổi lễ. Với lễ mùng 3 Tết, việc hóa vàng cũng là nghi thức tiễn Tổ tiên trở về âm giới, nên hóa tại sân hoặc nơi an toàn, dọn sạch tro trước khi kết thúc. Không hóa vàng khi chưa khấn xong, và không để lửa tự cháy lan.
05Tết năm 2027 là ngày nào?
Tết Nguyên Đán Đinh Mùi 2027 có mùng 1 tháng Giêng âm lịch nhằm ngày 6/2/2027 dương lịch, vì vậy đêm giao thừa là đêm 5 rạng sáng 6/2/2027. Lễ tất niên thường làm chiều 29 hoặc 30 tháng Chạp âm lịch, trước ngày mùng 1 một tới hai hôm.
