Văn khấn tạ đất: Thổ Công, Long Mạch
- Hương
- đèn nến
- hoa tươi
- mâm ngũ quả
- trầu cau
- trà rượu
- nước sạch
- đĩa muối gạo
- mâm cỗ mặn (gà, xôi)
- vàng mã
Văn khấn gia tiên khi tạ đất
- Hương hoa
- mâm ngũ quả
- trầu cau
- mâm cơm
- vàng mã
Cẩm nang
Lễ tạ đất trong xây dựng nhà cửa
Khi làm nhà xin phép đất đai qua lễ động thổ, thì làm xong phải có lễ tạ đất — tạ ơn Thổ Công, Long Mạch Tôn Thần và chư vị Thần Linh cai quản mảnh đất đã cho phép và che chở công trình. Dân gian còn gọi là tạ long mạch, an vị mạch đất sau khi động đào.
Lễ tạ đất thường làm sau khi công trình hoàn thiện, trước lễ nhập trạch về ở; nhiều nơi làm chung một ngày, lễ tạ đất trước rồi nhập trạch. Một số nhà sau này còn cúng tạ đất định kỳ cuối năm. Chỗ có dấu ba chấm (…) trong các bài là phần tự điền.
Chuỗi lễ làm nhà đầy đủ: động thổ → cất nóc → tạ đất → nhập trạch.
Cách sắm lễ tạ đất
- 01Thời điểm. Sau khi công trình hoàn thiện, trước hoặc cùng ngày nhập trạch. Nhà chưa về ở ngay có thể tạ đất trước, nhập trạch sau.
- 02Vị trí bày lễ. Đặt mâm lễ giữa nhà mới hoặc khuôn viên trước nhà, hướng ra ngoài. Nhà nhiều tầng bày tầng trệt hoặc tầng cao nhất tùy phong tục.
- 03Mâm cỗ. Tạ đất thường cúng mặn: gà luộc, xôi, giò, có nhà làm heo quay. Thêm cháo lòng, bánh hỏi theo tục địa phương.
- 04Vãi gạo muối. Sau khi khấn, hóa vàng rồi vãi gạo muối bốn góc nhà, bốn phía đất để trấn an mạch đất.
- 05Tạ đất định kỳ. Một số nhà cúng tạ đất mỗi cuối năm (khoảng 23–30 tháng Chạp) cho nhà đang ở, lễ vật gọn hơn.
Câu hỏi thường gặp về lễ tạ đất
01Tạ đất là gì, khác nhập trạch thế nào?
Tạ đất là lễ cảm ơn Thổ Công, Long Mạch đã cho phép và che chở việc xây dựng — khép lại chuỗi lễ công trình. Nhập trạch là lễ mời thần linh, gia tiên về ngự nhà mới khi dọn vào ở. Tạ đất thường làm trước, nhập trạch sau hoặc cùng ngày.
02Khi nào phải cúng tạ đất?
Sau khi làm xong nhà, sửa nhà lớn hoặc mua đất xây xong — trước khi vào ở. Nhà xây lâu rồi chưa tạ đất vẫn có thể làm lễ bù, hoặc cúng tạ đất cuối năm hằng năm.
03Mâm cúng tạ đất gồm những gì?
Hương, đèn nến, hoa quả, trầu cau, trà rượu, đĩa muối gạo, vàng mã và mâm cỗ mặn — thường gà luộc, xôi, giò chả; nơi làm lớn có heo quay hoặc cháo lòng.
04Nhà đi thuê, nhà chung cư có cần tạ đất không?
Tạ đất gắn với việc xây dựng trên đất, nên chủ yếu dành cho nhà tự xây. Chung cư, nhà thuê thường chỉ làm lễ nhập trạch khi về ở, không cần lễ tạ đất.