Bỏ qua tới nội dung

Tết Trung Thu · Rằm tháng Tám

Mâm cỗ Trung Thu gồm những gì?

Mâm cỗ Trung Thu là trung tâm của đêm rằm tháng Tám: bánh trung thu, trái cây, cốm và trà nóng bày dưới ánh trăng để cả nhà cúng trăng rồi cùng phá cỗ. Mỗi món trên mâm cỗ đều mang một ý nghĩa riêng.

01Các món chính trên mâm cỗ

Bánh trung thu đặt giữa mâm cỗ — thường một bánh nướng lớn hoặc xếp chồng bánh nướng và bánh dẻo. Xung quanh là trái cây mùa thu: bưởi (vị trí quan trọng nhất, thường gọt thành hình chó hoặc lọc tách múi), hồng, chuối, na, đào, thanh long.

Miền Bắc thêm cốm, kẹo lạc, bánh đậu xanh; miền Nam có thêm chè, xôi. Ấm trà nóng — trà sen hoặc trà mộc — là phần không thể thiếu để nhâm nhi cùng bánh trong đêm trăng.

02Cách bày mâm cỗ trông trăng

Mâm cỗ đặt nơi hứng trăng — sân, ban công hoặc trước cửa nhà — vào đêm rằm. Bánh để giữa, trái cây xếp quanh, hoa cúc hoặc hoa hồng cắm bên cạnh, đèn lồng và đèn ông sao thắp sáng quanh mâm.

Nhiều gia đình bày thêm đèn cá chép, đèn kéo quân cho trẻ em. Mâm cỗ đẹp không cần cầu kỳ: trái cây tươi, bánh xếp gọn, đèn sáng ấm là đủ không khí Trung Thu.

Đèn ông sao ngũ sắc — lồng đèn truyền thống của trẻ em Việt Nam dịp Trung Thu
Đèn ông sao ngũ sắc — lồng đèn truyền thống của trẻ em Việt Nam dịp Trung ThuẢnh: Viethavvh / Wikimedia Commons, phạm vi công cộng

03Cúng rằm và tục phá cỗ

Trước khi phá cỗ, gia đình thắp hương trên bàn thờ gia tiên và dâng mâm cỗ ra trăng — gọi là cúng rằm hoặc trông trăng. Sau khi hương tàn, trẻ em được "phá cỗ": cắt bánh, bóc trái cây, chia nhau từng phần.

Tục phá cỗ là khoảnh khắc trẻ em mong nhất: vừa được ăn bánh vừa được rước đèn dưới trăng. Người lớn uống trà, ngắm trăng và kể cho trẻ nghe chuyện chú Cuội, chị Hằng — xem các truyền thuyết Trung Thu.

Hỏi đáp

Câu hỏi thường gặp

01Mâm cỗ Trung Thu nhất thiết phải có gì?

Tối thiểu là bánh trung thu, trái cây (nhất là bưởi) và trà nóng. Cốm, kẹo lạc, hoa và đèn lồng là phần thêm cho đầy đủ không khí, không bắt buộc.

02Tại sao mâm cỗ Trung Thu thường có bưởi?

Bưởi chín đúng mùa thu, vỏ vàng tròn gợi hình trăng, và theo dân gian mùi bưởi xua đuổi tà khí. Bưởi cũng được gọt tỉa thành hình chó — con giống gắn với truyền thuyết và đồ chơi trẻ em.

03Phá cỗ Trung Thu là gì?

Phá cỗ là tục cắt bánh, chia trái cây và cùng ăn mâm cỗ sau khi cúng trăng xong. Đây là phần trẻ em mong chờ nhất — vừa được ăn vừa được rước đèn, đeo mặt nạ dưới trăng.

04Cúng rằm tháng 8 vào giờ nào?

Thường vào tối đêm rằm khi trăng lên cao, khoảng 19–21 giờ. Gia đình thắp hương trước bàn thờ gia tiên rồi dâng mâm cỗ ra nơi hứng trăng; hết hương thì phá cỗ.

Xem thêm